گفتگوهای شبانه متدِ انتخابات

گفتگو سوم با حضور دکتر روح‌الله متفکر آزاد عضو هیئت‌رئیسه مجلس

موضوع گفت و گو:

بررسی نسبت انتخابات 1400 با مسائل اساسی ایران

تاریخ:

1400/02/05

سؤال:

مسائل اصلی و گلوگاهی که مردم باید آن را از کاندیداها مطالبه کنند چیست؟ چه مسائل کاذبی ممکن است محور قرار گیرد و مسائل اصلی را تحت‌الشعاع قرار دهد؟

جواب:

اگر بخواهم ساده صحبت بکنم، کمتر از دو ماه تا انتخابات داریم که بسیار مهم است اما تنور انتخابات هنوز هم داغ نیست. یک نگران جدی داریم از مشارکت مردم که این نگرانی محصول اتفاقاتی است که محصول نوعی نگرش 8 ساله است. اگر مشارکت بالا باشد هر جریان و کاندیدا مجبور است کارآمدی خود را اثبات بکند. اگر جریاناتی نتوانند راه‌حل برای برون‌رفت از مشکلات ارائه دهند انتخاب نخواهند شد. یکی از علل مشارکت پایین که ما در مجلس ریشه‌یابی کرده‌ایم این است که مردم خروجی ناقصی را از مدیریت اجرایی کشور دریافت می‌کنند. مردم دیدند نه چرخ زندگی و نه چرخ هسته‌ای نمی‌چرخد. مردم را شرطی کردند به اینکه در بیرون گشایش‌هایی اتفاق خواهد افتاد و این گشایش‌ها است که حال ما را خوب خواهد کرد. این آدرس به‌غلط رفته باعث شد دشمن بداند که برایمان بازی سیاست خارجی مهم است. حتی دشمن فهمید حاضریم امتیاز بدهیم چون انتخابات را هم گره زدیم به آن. این نقطه آغاز پسروی‌ها بود. وقتی هم نتوانستند از این وضعیت عبور کنند باعث ایجاد یاس و ناامیدی شدند. من یک مؤلفه را به این مسئله اضافه می‌کنم و آن این است که در دوره‌های قبل برخی کاندیداها برای اینکه رأی بیاورند آمدند و دیدند که شانس رأی‌آوری طبیعی را ندارند صحبت از کاندید بد و بدتر کردند و محصول انتخاب بین بد و بدتر می‌شود یاس از حضور در انتخابات بعدی. زمانی که شما به جامعه القا می‌کنید که من هم اگر نتوانم کاری انجام دهم یکی بدتر از من دارد می‌آید. این دوگانه‌های کاذب اولین زیانشان این است که به دروغ القا کردند که اگر به من رأی ندهید یکی خواهد آمد که دیوار می‌کشد یکی می­آید که دلار می‌شود 5 هزار تومان.

سؤال:

این دوگانه در انتخابات پیش­رو وجود دارد؟

جواب:

متأسفانه این دوگانه رأی می­آورد پس احتمالاً دوگانه خواهیم داشت. جامعه به لحاظ واقعی معتقد است دست آوردها و ظرفیت‌های جدی داریم. پس می‌تواند امیدوار باشد. اما به چه امید داشته باشد؟ به‌نظام حل مسائلش. به توانایی‌های داخلش. اگر شما بخواهید در این انتخابات حرفی برای گفتن داشته باشید یعنی اینکه بایستی بتوانید الگوی حکمرانی را پیشنهاد دهید که مبتنی بر ظرفیت‌های بومی باشد آن‌وقت نظام حل مسائل اینجا معنا پیدا خواهد کرد. الان جامعه در نقطه‌ای قرار گرفته که اگر کاندیدایی بتواند الگوی حل مسائلش را ارائه دهد، بتواند برای بهبود شرایط کشور با عقلانیت انقلابی که هم مسیر و هم هدفش روشن است و نظام مسائل را می‌شناسد، راه‌حل‌ها را هم تا حدودی می‌شناسد، اگر این کار را بتواند انجام دهد آن‌وقت اقبال مردمی هم خواهد آمد. مجلس این دوره و دولت بعدی به‌شدت کار سختی در پیش­رو خواهد داشت. زیرا در این 8 ساله سرمایه اجتماعی به شدت صدمه خورده است.

مثلاً همین صف‌های مرغ چقدر آسیب وارد کرده است بر سرمایه اجتماعی درحالی‌که می‌شد آن صف‌ها را به‌راحتی کنترل کرد. به نظرم همان جریانی که برای اداره کشور برنامه ندارد و نمی‌تواند الگوی حکمرانی ارائه دهد هیچ تاکتیک و استراتژی برای مدیریت کشور ندارد این جریان دوست دارد با ساختن دوگانه‌های کاذب سرپا بماند.

سؤال:

این جریان به‌شدت خبره است در ساختن دوگانه‌ها و دادن آدرس غلط. ما چه کنیم اگر کاندیدایی آمد با برنامه اما در این هجمه رسانه‌ای و عملیات روانی در حال هضم شدن بود. آیا همچنین برنامه‌ای از سمت کاندیدای احتمالی وجود دارد یا اگر وجود ندارد ما باید چه بکنیم که به وجود بیاید؟

جواب:

بازگرداندن فضای مطالبه‌گری معقول و دوری از فضای پوپولیسم بسیار سخت است. ما در مجلس تا توانستیم قوانین خوبی آوردیم برای معیشت و مسکن و مالیات و… اما تا زمانی که در میدان عمل نیایند و روی ریل حرکت نکنند اتفاقی نخواهد افتاد. اینکه مطالبه بشود که کاندیدا تیم بدهد برنامه‌اش را مشخص کند بسیار مهم است. ممکن است بگویند وقت ندارند کابینه بچینند. این را اعلام کند که حلقه مشورتی و اطرافیانش چه کسانی هستند. یعنی بگوید من دکترین‌های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی خود را کجا تولید می‌کنم.

 بیاید نشان دهد برای حل کردن مسائل مردم حال حرکت کردن دارد تحرک دارد. نکته بعدی این است که متأسفانه برخی جریانات یاد گرفته‌اند که چطور با ساختن دوقطبی‌های کاذب چگونه رأی بیاورند. جامعه ایرانی باید بتواند بلوغ رأی دادنش را به نمایش بگذارد. قشر دانشجو و فرهیخته باید متوجه این موضوع باشند و اجازه ندهند کسی بیاید روی عواطف مردم موج‌سواری کند. یعنی کسی که می‌گوید به من مهلت دهید صد روزه حل می‌کنم حتی اگر راضی باشید یک سال بیشتر می‌مانم. معنایش این است که من از مسیر دوباره در باغ سبز نشان دهم. باوجوداینکه 8 سال هیچ اتفاقی نیفتاده است بازهم با همین امید از مردم رأی بگیرند. باید بریم به این سمت که نگذاریم برنامه‌ها را سیاه‌نمایی کنند. مثلاً وقتی می‌گویند آنهایی که نمی‌خواهند تحریم‌ها رفع بشود از مردم رأی نمی‌گیرند. شما حق ندارید برای یک بازی سیاسی با سرنوشت یک کشور بازی بکنید. شما اگر واقعاً تلاش می‌کنید که در کشور مشکل را حل بکنید مگر نمی‌دانید در این مملکت هیچ‌کس راضی نیست تحریم باقی بماند. مخالفین جنابعالی می‌گویند شما بلد نیستی تحریم را رفع بکنی. مخالفین می‌گویند شما با التماس کردن داری پالس می‌دهی که تحریمت اثر دارد بیشتر به ما فشار بیاور. این بازی انتخاباتی تمیزی نیست ما در مجلس به‌جای فشار به دولت قوانین موردنیاز آن‌ها را دادیم در بورس لایحه خواست دادیم. مجلس درباره بودجه واقعاً خوب عمل کرد. یعنی دولت هزینه‌هایی واقعی داشت مصارف واقعی داشت منابع موهوم داشت. مجلس آمد منابع دولت را که پنهان بود آشکار کرد. مثلاً می‌گفتند از اپراتورها 7 هزارمیلیارد درآمد داریم مجلس فهمید بین 10 تا 14 هزار میلیارد درآمد دارد. ما به‌جای افزایش اوراق نفت از درآمدهای پنهان دولت استفاده کردیم. ما می‌توانستیم دعوای سیاسی بکنیم، استیضاح بکنیم. ما به دولت کمک کردیم جاده یک‌طرفه امتیاز دادن داشت که ما برای او این جاده را دوطرفه کردیم. مجلس گفت برو در مذاکراتت بگو طبق این قانون ما می‌توانیم جلوی تعهدات خود را بگیریم لذا مجبور است امتیازات ملت ما را بدهد. 286 نماینده در مجلس است. نماینده هم قائم به فرد است نمی‌توانیم بگوییم فلانی حرف نزن. مهم رویکرد مجلس است.

مجلس قصد دارد دولت در سال آخر آرام کشور را تحویل دهد و این هواپیما آرام بنشیند. دولت سال آخری که دولت استیضاح نیست. به دلیل اینکه دولت باید بتواند با یک فرود آرام کشور را به بی‌ثباتی سیاسی نکشاند.

بزک کردن عرصه انتخابات نگرانی آینده است که این بزک کردن خیلی مهم است. بایستی گفته شود شما راست می‌گویی بیا برای اداره جامعه راه‌حل بده. جلوی پوپولیسم را در حد توان باید گرفت.

سؤال:

این دوگانه‌ای که دولت کنونی باتوجه‌به ژستی که گرفته نقش‌آفرینی خواهد کرد و نماینده خواهد فرستاد این دوگانه چیست؟

جواب:

من فکر می‌کنم دوگانه بردن مردم در آرزوها و نشان ندادن راه‌حل‌ها مطرح است. یعنی می‌گویند مردم ما یک جریانی هستیم که برای اداره کشور موفق نبودیم. اما ما حداقل یک راه‌حل امید داریم. آن هم اینکه با آمریکا آشتی کنیم و یک ذره آن گشایش صورت بگیرد. ما بدیم ولی خب ما زبان دنیا را می فهمیم. میان میگن فشار اقتصادی زیاد بشه و مردم اذیت بشن یکی بیاد بگه اینا که دم از مقاومت میزنن به ما سختی خواهند داد. باز حداقل راهی اگر باشد مال ماست. این روش کثیف ترین روش رای آوردن است. در کنار این ها دوگانه های دیگری مثل اینکه آقا این ها بیان فیلتر میکنن اینا دیوار میکشن.

دیوار می‌کشند یعنی چه؟ در قرن 21 چه کسی باور می‌کند یک جریانی بتواند در وسط پیاده‌رو دیوار بکشد. اصلاً دیوار کش که بود؟ تجربه دیوار را چه کسی دارد؟ ببینید مردم می‌دانند که دیوارکشی چرت است خود کسی هم که می‌گوید می‌داند که دیوارکشی اتفاق نخواهد افتاد. اما دنبال این است که القا کند رقیب من خشک است. این یعنی این تفکر سوار می‌شود بر نوعی از پوپولیسم غلط. دوگانه می‌شود جنگ‌وصلح، مذاکره و غیر مذاکره.

لذا من فکر می‌کنم مطالبه‌هایمان را بیاوریم وسط اینکه کشور نیاز به رشد دارد، کشور نیاز به مهار تورم دارد کشور نیاز به افزایش ارزش پول ملی دارد، کشور نیاز به اشتغال دارد، کشور نیاز به همدلی و آزاداندیشی دارد. آنهایی که شعار آزادی دادند در شرایط سخت نقدناپذیرند. الان کسی جرئت دارد به رئیس‌جمهور بگوید بالای چشمت ابروست. به شعارها زیاد توجه نکنید.

مردم احساس امنیت روانی باید بکنند. بدانند که اگر دارند استراحت می‌کنند رئیس‌جمهوری هست که دارد برایشان تلاش می‌کند. مردم باید احساس کنند که رئیس دولت می‌فهمد دردهایشان را. می‌فهمد که در مقابل 80 میلیون پاسخگو است. مردم می‌خواهند رئیس‌جمهورشان صرفاً 9 صبح تا 3 بعدازظهر کار نکند 5 صبح تا 12 شب کار کند. این استعاره است از تلاش.

رئیس‌جمهور خودش بحران‌آفرینی نمی‌کند خودش دامن نمی‌زند خودش جامعه را دوقطبی نمی‌کند. جامعه را یا با ما یا بر ما نمی­کند. رئیس‌جمهور دنبال دعوا نیست رئیس‌جمهور دنبال حل مسائل است. مردم باید احساس کنند رئیس‌جمهور باید آرامش بدهد. رئیس‌جمهور باید حرف از کارآمدی بزند. مردم باید فکر بکنند که رئیس‌جمهور به دنبال پرکردن جیب‌هایش در بورس نیست. این همان اتفاقی است که اگر کسی در انتخابات این جامه بر تنش بنشیند مردم با مشارکت بالا به او رأی می‌دهند.

سؤال:

شما گلوگاهی‌ترین مسئله‌ای را که باید در انتخابات آینده روی آن تکیه کرد داشتن برنامه مدون می دونید؟ این برنامه نافی مذاکره است؟

جواب:

ما هیچ مشکلی با مذاکره نداریم. اگر کسی دنبال مذاکره محکم باشد پشتش هستیم. اگر می‌خواهید برجام جواب بدهد از موضع قدرت ورود کنیم. بعد از اتفاق نطنز غنی‌سازی 60 درصد شروع کردیم.

برید مذاکره کنید اما نه با 5 کشور بروید مذاکرات پیرامونی را شروع بکنید. مذاکره با 600 میلیون نفر همسایه. تراز تجاری ما با عراق چندین برابر با کل اتحادیه اروپا است. عراق و ترکیه رو ول کردید التماس می‌کنید به اروپا. با روسیه و هند و چین و آمریکای لاتین و برزیل و کشورهای مسلمان مذاکره کنید. مذاکره را گسترش دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *